Kısa cevap: Türkiye’de KDV’nin genel oranları %1, %10 ve %20’dir. Hangi oranın uygulanacağı mal veya hizmetin Cumhurbaşkanı Kararı eki listelerde bulunup bulunmamasına göre belirlenir. ÖTV ise tek bir orandan oluşmaz; akaryakıt, taşıt, tütün-alkol ve elektronik gibi ürün grupları için ayrı listeler, oranlar veya maktu tutarlar kullanılır.
Son güncelleme: 2 Ağustos 2026 · Resmî kaynaklar: 3065 sayılı KDV Kanunu ve 4760 sayılı ÖTV Kanunu.
2026 KDV ve ÖTV oranları kısa özet
| Vergi | Temel uygulama | Önemli nokta |
|---|---|---|
| KDV | %1, %10 veya %20 | Ürün veya hizmetin ilgili listede yer almasına göre oran değişir. |
| ÖTV | Ürün grubuna göre değişken | Bazı ürünlerde yüzde oranı, bazılarında maktu veya asgari maktu tutar uygulanır. |
| KDV + ÖTV | Katmanlı hesaplama | ÖTV’ye tabi mallarda KDV matrahı çoğunlukla ÖTV eklenmiş tutarı da içerir. |
KDV nedir ve hangi oranlar uygulanır?
Katma Değer Vergisi, mal teslimleri ve hizmetler üzerinden alınan genel tüketim vergisidir. Güncel sistemde üç temel oran bulunur:
- %1 KDV: Cumhurbaşkanı Kararı eki I sayılı listede bulunan sınırlı teslim ve hizmetlerde uygulanır.
- %10 KDV: II sayılı listede bulunan teslim ve hizmetlerde uygulanır.
- %20 KDV: İndirimli listelerde sayılmayan vergiye tabi işlemlerde kullanılan genel orandır.
“Temel gıdanın tamamı %1”, “sağlık ürünlerinin tamamı %10” gibi geniş genellemeler hatalı sonuç verebilir. Ürünün niteliği, sunum biçimi ve mevzuattaki tam karşılığı oranı değiştirebildiği için işlem bazında güncel liste kontrol edilmelidir.
KDV nasıl hesaplanır?
KDV hariç tutar biliniyorsa formül şöyledir:
KDV tutarı = KDV hariç fiyat × KDV oranı
KDV dâhil fiyat = KDV hariç fiyat × (1 + KDV oranı)
KDV dâhil fiyattan vergisiz tutarı bulmak için:
KDV hariç fiyat = KDV dâhil fiyat ÷ (1 + KDV oranı)
| KDV dâhil fiyat | Oran | KDV hariç fiyat | KDV tutarı |
|---|---|---|---|
| 12.000 TL | %20 | 10.000 TL | 2.000 TL |
| 11.000 TL | %10 | 10.000 TL | 1.000 TL |
| 10.100 TL | %1 | 10.000 TL | 100 TL |
Kendi tutarınızı hesaplamak için KDV hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
ÖTV nedir ve hangi ürünlerden alınır?
Özel Tüketim Vergisi, 4760 sayılı Kanuna ekli dört ayrı listede yer alan mallardan alınır. Her ürün ÖTV’ye tabi değildir. Verginin kapsamı ve hesaplama biçimi ürün grubuna göre değişir:
- I sayılı liste: Akaryakıt, petrol ürünleri ve bazı enerji ürünleri.
- II sayılı liste: Motorlu taşıtlar ve kanunda sayılan bazı ulaşım araçları.
- III sayılı liste: Alkollü içecekler ve tütün mamulleri.
- IV sayılı liste: Cep telefonu dâhil kanunda sayılan çeşitli tüketim malları.
ÖTV oranları ve maktu tutarlar yıl içinde Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir. Özellikle akaryakıt, tütün ve alkollü içeceklerde yalnızca eski bir yıllık tabloya bakmak doğru değildir. İşlem tarihinde yürürlükte bulunan GİB listesi esas alınmalıdır.
ÖTV ve KDV birlikte nasıl hesaplanır?
Basitleştirilmiş bir örnekte, ÖTV matrahı 100.000 TL ve ÖTV oranı %50 olan bir mal için 50.000 TL ÖTV oluşur. KDV oranı %20 ise KDV, 150.000 TL üzerinden 30.000 TL olarak hesaplanır ve nihai tutar 180.000 TL olur.
| Aşama | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Vergisiz bedel | — | 100.000 TL |
| ÖTV | 100.000 × %50 | 50.000 TL |
| KDV | 150.000 × %20 | 30.000 TL |
| Nihai fiyat | 100.000 + 50.000 + 30.000 | 180.000 TL |
Bu örnek hesaplama yöntemini göstermek içindir. Gerçek işlemde TRT bandrolü, kültür payı, gümrük vergisi veya başka mali yükümlülükler de bulunabilir.
KDV ile ÖTV arasındaki fark nedir?
- KDV çok geniş bir mal ve hizmet grubunda uygulanır; ÖTV yalnızca kanuna ekli listelerdeki mallardan alınır.
- KDV genellikle satış zincirinin farklı aşamalarında hesaplanır; ÖTV çoğunlukla bir defaya mahsus doğar.
- KDV’nin üç temel oranı vardır; ÖTV oranı veya tutarı ürünün türüne, teknik özelliğine, matrahına ve ilgili listeye göre değişebilir.
- ÖTV’ye tabi ürünlerde vergi yükü yalnızca oranların toplanmasıyla bulunmaz. Vergilerin hangi matrah üzerinden hesaplandığı önemlidir.
Alışveriş yaparken kullanıcı neyi kontrol etmeli?
- Fiyatın KDV dâhil olup olmadığını kontrol edin.
- Ürünün ÖTV kapsamına girip girmediğini belirleyin.
- ÖTV’ye tabi üründe oran kadar matrah ve teknik özellik şartlarını da inceleyin.
- Eski tarihli oran tabloları yerine işlem günündeki resmî GİB listesini kullanın.
- Vergisiz fiyat karşılaştırırken aynı ürün, varyant, tarih ve satış kanalını esas alın.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye’de standart KDV oranı kaçtır?
İndirimli oran listelerinde yer almayan vergiye tabi işlemler için genel KDV oranı %20’dir. I sayılı listedeki işlemlerde %1, II sayılı listedeki işlemlerde %10 uygulanır.
ÖTV oranı her üründe aynı mı?
Hayır. ÖTV yalnızca kanuna ekli listelerdeki mallara uygulanır; oran, maktu tutar ve hesaplama koşulu ürün grubuna göre değişir.
ÖTV’nin de KDV’si alınır mı?
ÖTV’ye tabi mallarda KDV matrahı, ilgili işlemde hesaplanan ÖTV’yi de kapsayabilir. Bu nedenle nihai vergi yükü, oranları basitçe toplamakla bulunmaz.
KDV dâhil fiyattan KDV nasıl çıkarılır?
Fiyatı 1 + KDV oranına bölün. Örneğin %20 KDV dâhil 12.000 TL’nin KDV hariç karşılığı 12.000 ÷ 1,20 = 10.000 TL’dir.
Resmî kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu
- GİB — 3 Temmuz 2026 yürürlük tarihli III sayılı liste
Rakamları doğrudan hesaplamak ister misin?
İhtiyacın olan aracı seçip girdileri değiştirerek sonucu anında karşılaştır.