Çocuklara yönelik dijital reklamlarda yeni kurallar başladı
Çocukların internet ortamında karşılaştığı reklamları daha açık biçimde ayırt edebilmesini amaçlayan yeni düzenlemeler 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı, çocukların deneyim ve algı düzeyinden yararlanarak satın almaya yönlendiren reklam uygulamalarına karşı korumanın güçlendirildiğini duyurdu.
Düzenleme; sosyal medya paylaşımları, çevrim içi oyunlar, mobil uygulamalar, video platformları ve çocukların kullandığı diğer dijital alanlardaki ticari içerikleri ilgilendiriyor. Temel ilke, reklamın eğlence veya bilgilendirme içeriğinden açık biçimde ayrılması ve çocuğun karşısındaki içeriğin ticari amacını anlayabilmesi.
Oyun içi satın almalara dikkat
Çevrim içi oyunlarda kullanılan sanal para, kutu, karakter görünümü veya ek özellik gibi satın alma seçenekleri çocuklar açısından gerçek ödeme tutarını belirsiz hale getirebiliyor. Yeni yaklaşımda, satın alma işleminin ücretli olduğunun ve aile bütçesini etkileyebileceğinin açık biçimde gösterilmesi önem taşıyor.
Çocukları “hemen al”, “arkadaşlarından geri kalma” veya benzeri baskı oluşturan ifadelerle doğrudan satın almaya çağıran reklamlar, çocukların tecrübesizliğinden yararlanan uygulamalar kapsamında değerlendirilebilir. Aynı şekilde çocuğu ebeveynini bir ürünü almaya ikna etmeye yönelten mesajlar da riskli.
Reklam ile içerik birbirinden ayrılacak
Çocuklara hitap eden bir video veya oyunun içine yerleştirilen reklamın, içerikle karışmayacak biçimde işaretlenmesi gerekiyor. Ürün yerleştirmesi, sponsorlu içerik veya içerik üreticisi iş birliği varsa ticari bağın kolay anlaşılır şekilde açıklanması bekleniyor.
Bir çizgi film karakterinin, oyuncak figürünün ya da çocukların güven duyduğu bir içerik üreticisinin kullanılması reklamın ticari niteliğini ortadan kaldırmıyor. Aksine, çocuğun bu karakterlerle kurduğu bağ nedeniyle reklam verenlerin daha dikkatli hareket etmesi gerekiyor.
Ebeveynler hangi kontrolleri yapabilir?
Mobil cihazlarda uygulama içi satın alma için şifre veya biyometrik doğrulama kullanılabilir. Çocuk hesabı özelliklerinin etkinleştirilmesi, reklam kişiselleştirmesinin sınırlandırılması ve satın alma geçmişinin düzenli kontrol edilmesi de istenmeyen harcamaları azaltabilir.
Ebeveynlerin ayrıca çocukla reklamın ne olduğu üzerine konuşması önemli. “Bu video neden bu ürünü gösteriyor?” veya “Bu kişi ürünü tanıtmak için ödeme almış olabilir mi?” gibi basit sorular, çocuğun ticari içerikleri daha erken fark etmesini sağlayabilir.
Markalar ve platformlar için sorumluluk
Çocuklara yönelik kampanya hazırlayan markaların hedefleme ölçütlerini, kullanılan dili ve satın alma adımlarını gözden geçirmesi gerekiyor. Platformların da reklam etiketlerini görünür tutması ve çocuk hesaplarında uygun koruma seçenekleri sunması bekleniyor.
Ticaret Bakanlığı, değişikliklerin çocukların dijital ortamda ticari baskı ve yanıltıcı uygulamalara karşı daha güçlü korunmasını amaçladığını belirtti. Somut bir reklamın mevzuata uygunluğu ise içeriğin bütünü, hedef kitlesi ve sunuluş biçimi birlikte değerlendirilerek belirleniyor.
Kaynak: Ticaret Bakanlığı, Temmuz 2026 tarihli “Çocukların Dijital Güvenliğini Güçlendirecek Önemli Düzenleme” duyurusu.
Rakamları doğrudan hesaplamak ister misin?
İhtiyacın olan aracı seçip girdileri değiştirerek sonucu anında karşılaştır.